Unijny system Entry/Exit (EES) ruszył etapami 12 października 2025 r., a od 10 kwietnia 2026 r. obowiązuje w pełnym zakresie na granicach strefy Schengen. To największa zmiana w odprawie osób na granicy UK–UE od czasu Brexitu — i choć dotyczy ludzi, a nie towarów, każdy przewoźnik odczuje ją w praktyce.
Czym jest EES i kogo obejmuje?
EES to elektroniczny rejestr wjazdów i wyjazdów obywateli państw trzecich (spoza UE), którzy przekraczają granice strefy Schengen w ramach pobytów krótkoterminowych. Zamiast stempla w paszporcie system zapisuje zdjęcie twarzy i odciski palców oraz automatycznie liczy dni pobytu.
- Obywatele Wielkiej Brytanii — podlegają rejestracji EES przy każdym wjeździe do strefy Schengen.
- Obywatele UE (w tym Polacy) — nie podlegają rejestracji EES, niezależnie od tego, czy jadą prywatnie, czy służbowo.
- Kierowcy zawodowi spoza UE zatrudnieni w firmach transportowych — podlegają rejestracji tak samo jak turyści.
Dover, Eurotunnel, St Pancras — kontrola jeszcze przed wyjazdem z UK
Na przejściach z tzw. kontrolą jukstapozycyjną (Port Dover, Eurotunnel w Folkestone, Eurostar na St Pancras) rejestracja biometryczna odbywa się po stronie brytyjskiej, przed wjazdem na prom lub pociąg. W szczytach przewozowych oznacza to dłuższe kolejki — zwłaszcza że w kwietniu 2026 r. operatorzy zgłaszali opóźnienia w integracji z francuskim systemem granicznym.
Zasada 90/180 pod pełną kontrolą
Kierowcy będący obywatelami UK nadal mogą pracować w UE bez wizy, ale obowiązuje ich limit 90 dni pobytu w każdym okresie 180 dni. Dotychczas egzekwowanie tej zasady bywało teoretyczne — teraz EES liczy dni automatycznie, a przekroczenie limitu będzie natychmiast widoczne przy odprawie.
Co to oznacza dla transportu?
- EES rejestruje osoby, nie towary — deklaracje celne, ENS/ICS2 i tranzyt T1 działają bez zmian i trzeba je składać tak jak dotychczas.
- Planuj dodatkowy bufor czasowy na przeprawę, szczególnie w piątki i przed świętami.
- Upewnij się, że kierowcy spoza UE mają komplet dokumentów i wiedzą, że przejdą rejestrację biometryczną.
- Monitoruj dni pobytu kierowców z UK w strefie Schengen — system zrobi to za urząd, więc zrób to wcześniej sam.
Pamiętaj: sprawna odprawa celna to połowa sukcesu na granicy. Deklarację importową składamy przed wjazdem do UK, a numer GMR generujemy w ramach darmowej usługi GVMS. Zgłoszenia: import@bienson.co.uk (EU → UK) lub export@bienson.co.uk (UK → EU).
